Brazil4dummies

De jonge Franse kunstenaar JR gaat het liefst anoniem door het leven. De onderwerpen van zijn kunst blijven daarentegen verre van anoniem: Zwart-wit portretten van gewone bijzondere mensen figureren meer dan levensgroot op gebouwen, daken en trappen van de plaatsen waar zij wonen, vaak plaatsen zonder kunst of cultureel centrum. JR’s missie is het doorbreken van stereotiepe beelden van mensen en het brengen van kunst op plekken waar geen kunst is zoals arme wijken in Kenia, Sierra Leone, Laos en Marokko. Voor zijn project Women are heroes ging hij op zoek naar heldinnen in de krottenwijk Providência (de ‘Voorzienigheid’) in Rio de Janeiro, de oudste favela van de stad. Lees verder →

Soms maak je zoiets moois mee dat je het met de hele wereld wilt delen. Zoals Cristina Branco die het liedje Nào há só tangos em Paris zingt. Muziek spreekt vaak voor zichzelf maar ook de tekst is erg de moeite waard. En omdat er niet zoveel mensen Portugees spreken, heb ik de tekst vertaald. Om zelf te ervaren hoe een zangeres en een schrijver in drie minuten een compleet kunstwerk construeren. De woorden zijn van Pedro da Silva Martins. De stem van Cristina. Begeleid door een bandoneon, een Portugese gitaar en een contrabas. En aan het eind is er het schilderij van een verloren liefde in Parijs. Lees verder →

Er dreigt een handelsoorlog tussen Argentinië aan de ene kant en Spanje en de EU aan de andere: De Argentijnse president Fernández-Kirchner en haar regering hebben besloten tot de aankoop van 51% van de aandelen van oliemaatschappij YPF, dochter van de Spaanse oliegigant Repsol. Repsol was al een poos in onderhandeling met Chinese gegadigden voor een meerderheidsbelang maar die onderhandelingen zijn nu doorkruist door Kirchner. Zij wil af van de grote buitenlandse multinationals die winst maken uit Argentijnse oliebronnen maar die niet ten goede laten komen aan het Argentijnse volk. De populaire president heeft het lef om een buitenlands bedrijf te nationaliseren in een tijdperk waarin Europa en de Verenigde Staten nog steeds geen lessen hebben getrokken uit de door de rücksichtsloze privatiseringsdrang van overheden en bedrijven veroorzaakte financiëel-economische recessie. Lees verder →

De moord op Chico Mendes en de strijd van de rubbertappers, milieu-activisten en inheemse bewoners tegen de vernietiging van hun Amazonewoud. En de uitbuiting van arbeiders in de goudmijnen. Daar moest ik aan denken bij het lezen van berichten over de ellende rond de aanleg van de Belo Monte-waterkrachtcentrale middenin het gebied. Arbeiders staken er na de dood van één van hen door een bedrijfsongeval voor betere arbeidsomstandigheden, een hoger loon en het recht om eens per drie maanden naar huis te mogen in plaats van eens per half jaar (!). Stoottroepen van de militaire politie zijn ingezet, zogenaamd om de arbeiders te beschermen tegen mogelijke acties van de Xingu-Indianen die vechten voor behoud van hun leefgebied. Het Wilde Westen. Nog weinig lijkt er veranderd sinds de politieke moord in 1988 op Chico Mendes die internationaal aandacht vroeg en kreeg voor zijn strijd voor de Amazonenatuur. Twintig jaar geleden maakte de Nederlandse journalist en documentairemaker Manfred van Eijk een film over Chico’s strijd, die ik ondertitelde. Fotograaf Sebastião Salgado maakte in 1986 zijn beroemde foto’s van de ploeterende mijnwerkers in de Serra Pelada-goudmijn. Wanneer zou de wereld beelden kunnen gaan zien van het succes in de strijd voor behoud van het oerwoud…?

Hoewel het boek in Nederland niet zo bekend is als in veel andere landen, zullen velen toch weten wie le Petit Prince is. Het kinderboek is eigenlijk een filosofisch verhaal voor volwassenen over een buitenaards prinsje dat in de Sahara in gesprek raakt met zijn bedenker, de Franse schrijver en piloot Antoine de Saint-Exupéry. Het boek kwam uit in 1943 en werd in 1999 op de vierde plaats gekozen op de lijst van dagblad Le Monde met de honderd beste boeken van de twintigste eeuw. Auteur le Saint-Exupéry werd in 1900 geboren en vloog in het Interbellum als piloot voor de Franse posterijen de hele wereld over. Zo kwam hij ook regelmatig in Brazilië. Bij Campeche op het eiland Ilha de Santa Catarina aan de Zuid-Atlantische kust hadden de Franse posterijen een klein vliegveld waar de toen nog primitieve vliegtuigen konden landen voor kerosine en onderhoud na hun transatlantische vluchten. De gestudeerde Fransman sloot er vriendschap met een jonge visser. Hoewel ze elkaar niet konden verstaan, gingen ze vaak samen vissen en bereidden pirão (visstoofpotje) met hun vangst. Le Saint-Exupéry leerde ook Dona Chica, Deca’s jonge echtgenote, kennen en enkele van hun veertien kinderen. Bij de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog ging hij het Franse leger in als gevechtspiloot en werd in 1944 als vermist opgegeven na een gevechtsmissie. Deca leefde tot 1993 en herinnerde zich tot op het laatst zijn vriend ‘Zé Perri’.

Lees verder →

Binnenkort is het niet meer mogelijk om een academische studie Portugees te volgen. Dat gaat niet alleen economisch grote negatieve gevolgen hebben voor de positie en kansen van Nederland (dat straks kennis en inzicht tekort komt om aan te haken bij Brazilië, de inmiddels vijfde economische supermacht van de wereld) maar ook cultureel en intellectueel. Wie leest en vertaalt er straks nog Cecilia Meirelles, een prachtige dichteres, in Brazilië verdiend wereldberoemd? Haar bijdrage aan de wereld is universeel en tijdloos. En binnenkort onbereikbaar voor Nederlanders. Dat kan ik niet laten gebeuren. Hier is ‘Motivo’, één van haar meest bekende gedichten. Prachtig. Lees verder →

Een micro-basiscursus Portugees van Brazilië in blogvorm. Met de eerste zinnetjes die je moet leren om een begin van een gesprek te kunnen voeren. Want nu Brazilië één van de belangrijkste en meest invloedrijke landen ter wereld aan het worden is, zul je eraan moeten geloven natuurlijk. Kijken hoe het gaat… Als je op de woordjes klikt, kom je op de briljante website Forvo terecht waar je de uitspraak horen door echte Brazilianen. Een paar vuistregels: Het Portugees maakt verschil tussen mannelijke en vrouwelijke woorden. Een lettergreep met een accent krijgt de klemtoon. De letter -u- spreek je altijd uit als -oe-. De klank -nh- spreek je uit als -nj-. De dubbele klinker -ou- spreek je uit als (let op!) -o0-. Een slangetje op een letter geeft een nasale klank aan. De -ç- spreek je uit zoals in het Franse -garçon-, dus als een -s-. Muito sucesso! En laat even weten hoe het ging, hieronder of via het contactformulier… Lees verder →